almaz9 сәуір 2026 ж.

# Интернет қалай (және не үшін) пайда болды

Интернет бірден бүкіл әлемді байланыстыратын үлкен жоба ретінде басталған жоқ. Ол қарапайым бір мәселені шешу үшін пайда болды: қиын жағдайда байланысты қалай сақтап қалуға болады?

1960 жылдардың соңында, Қырғи-қабақ соғыс кезінде, АҚШ-тағы ғалымдар бір нәрсеге алаңдады: егер байланыс жүйесінің бір бөлігі істен шықса, не болады? Ол кездегі жүйелер орталыққа тәуелді болды. Егер орталық бұзылса, бүкіл жүйе тоқтап қалатын. Бұл өте қауіпті жағдай.

Сондықтан зерттеушілер басқа жол ойлап тапты: орталықсыздандырылған желі. Ақпарат бір ғана жолмен емес, кішкентай бөліктерге бөлініп (оларды “пакет” деп атайды), әртүрлі жолдар арқылы жіберіледі. Егер желінің бір бөлігі істемей қалса да, ақпарат бәрібір жетеді.

1969 жылы алғашқы осындай желі, ARPANET, бірнеше университетті байланыстырды. Жіберілген ең алғашқы хабар “LOGIN” болуы керек еді, бірақ жүйе тек “LO” дегенде тоқтап қалды. Бастамасы сәл сәтсіз болды, бірақ идея жұмыс істеді.

Кейінгі жылдары инженерлер бұл жүйені дамытты. Ең маңызды жаңалықтардың бірі TCP/IP протоколдарының пайда болуы. Олар әртүрлі желілердің бір-бірімен байланысуына мүмкіндік берді. Осылайша “желілердің желісі”, интернет, пайда болды.

1989 жылы тағы бір маңызды қадам жасалды. Британдық ғалым Тим Бернерс-Ли World Wide Web-ті ойлап тапты. Ол құжаттарды бір-бірімен сілтемелер арқылы байланыстыру жолын және алғашқы веб-браузерді жасады. Интернет енді тек ғалымдарға емес, қарапайым адамдарға да қолжетімді болды.

1990 және 2000 жылдары интернет өте тез дамыды. Веб-сайттар, электрондық пошта, іздеу жүйелері, кейін әлеуметтік желілер пайда болды. Алғашында ғылыми және әскери мақсатта жасалған жоба күнделікті өмірдің бір бөлігіне айналды.

Бүгінде интернет жай құрал емес. Ол адамдарды байланыстыратын, ақпаратты жылдам тарататын, жаңа мүмкіндіктер ашатын үлкен орта.

Барлығы бір қарапайым сұрақтан басталды: қиын жағдайда ақпаратты қалай жоғалтпай жеткізуге болады?

0
A
@almaz

Full-Stack Web Developer

Пікірлер

Автордың соңғы посттары

almaz1 қазан 2026 ж.#Git#Webdev

Git-ті үйрену үшін оның бәрін білу сонша қажетті емес. Бастапқыда мына командалар жеткілікті:

git clone
git status
git add
git commit
git pull
git push

Гитте жүздеген мүмкіндік бар, бірақ олардың бәрін бірінші күні үйренудің қажеті жоқ. Алдымен күнделікті қолданатын 6 команданы меңгеріп ал,

...

0
almaz30 қыркүйек 2026 ж.#Cybersecurity

Құпиясөз туралы қарапайым ереже.

Бір құпиясөзді барлық жерде қолданба.

Себебі бір сайттың деректері тарап кетсе, хакерлер/алаяқтар сол email+password комбинациясын басқа сервистерде де тексеріп көреді.

Оның орнына:

- Әр сервиске бөлек құпиясөз

- Password manager

- Мүмкін болса 2FA

Киберқауіпсізд

...

0
almaz2 қыркүйек 2026 ж.#Business#Startup

SWOT-талдау дегеніміз не?

SWOT талдау - бизнеске, жобаға немесе өзіңе сырт көзбен қарап, жағдайды бағалауға көмектесетін әдіс.

Ол 4 сұрақтан тұрады:

S: Қандай күшті жақтарым бар?

W: Қандай әлсіз жақтарым бар?

O: Қандай мүмкіндіктерді пайдалана аламын?

T: Қандай қауіптерге дайын болуым керек?

Осы

...

0
almaz30 тамыз 2026 ж.#AI#News

ЖИ-дың жалмауыз компанияларға қарсы айналғаны туралы оқиға

Үш жыл бойы бір әңгіме естіп жүрміз: ЖИ компанияларды жылдамырақ, арзанырақ, ақылдырақ етеді. Адамдарды жұмыстан қуамыз, орындарына роботтарды жалдап, табысымызды қалтамызға саламыз.

2026 жыл, нақты нәтижелер бар, бірақ олар ойдағыдай емес

...

0
almaz19 тамыз 2026 ж.#Webdev#Tech

Веб-девелопер болудың жол картасы:

1. HTML

2. CSS

3. JavaScript

4. Git

5. React

6. AI-құралдар

7. Backend Development

8. Databases

9. APIs

10. Deployment

11. Портфолио

1
almaz11 тамыз 2026 ж.#Tarih#Tıl

Неге тиын "тиын" деп аталған?

Бүгінде "тиын" дегенде ұсақ ақшаны елестетеміз. Ал бұл сөздің тарихы ақша пайда болғаннан да ертерек болуы мүмкін.

"Тиын" сөзінің "тиін" деген жануардың атауымен байланысты деген этимологиялық пікір бар. Ертеде аңдардың терісі саудада бағалы зат ретінде қолданылған. Т

...

0
almaz30 шілде 2026 ж.#JavaScript#Webdev#Frontend

JavaScript массивтері бойынша кеңестер

Джаваскрипт массивтерімен жұмыс істеуді меңгеру - таза әрі түсінікті код жазудың кепілі. Функционалды әдістер мен заманауи ES6+ мүмкіндіктерін тиімді пайдалану арқылы күрделі тапсырмаларды небәрі бірнеше жолмен шешуге болады.

1. .map() арқылы трансформация

...

0